← 15 | ← Overview | Genesis | 17 →
Chapter 16
Hagar and Ishmael
1
Now Abram’s wife Sarai had borne him no [children], but she had an Egyptian maidservant named Hagar.
אַבְרָ֔ם אֵ֣שֶׁת וְשָׂרַי֙ יָלְדָ֖ה ל֑וֹ לֹ֥א וְלָ֛הּ מִצְרִ֖ית שִׁפְחָ֥ה וּשְׁמָ֥הּ הָגָֽר׃ ’aḇ·rām ’ê·šeṯ wə·śā·ray yā·lə·ḏāh lōw lō wə·lāh miṣ·rîṯ šip̄·ḥāh ū·šə·māh hā·ḡār — WLC · 1
Σάρα δὲ ἡ γυνὴ Ἀβρὰμ οὐκ ἔτικτεν αὐτῷ ἦν δὲ αὐτῇ παιδίσκη Αἰγυπτία ᾗ ὄνομα Ἁγάρ. — LXX Swete · 1
2
So Sarai said to Abram, “Look now, [[YHWH|the LORD]] has prevented me from bearing [children]. Please go to my maidservant; perhaps I can build a family by her.” And Abram listened to the voice of Sarai.
שָׂרַ֜י וַתֹּ֨אמֶר אֶל־ אַבְרָ֗ם הִנֵּה־ נָ֞א יְהוָה֙ עֲצָרַ֤נִי מִלֶּ֔דֶת נָא֙ בֹּא־ אֶל־ שִׁפְחָתִ֔י אוּלַ֥י אִבָּנֶ֖ה מִמֶּ֑נָּה אַבְרָ֖ם וַיִּשְׁמַ֥ע לְק֥וֹל שָׂרָֽי׃ śā·ray wat·tō·mer ’el- ’aḇ·rām hin·nêh- nā Yah·weh ‘ă·ṣā·ra·nî mil·le·ḏeṯ nā bō- ’el- šip̄·ḥā·ṯî ’ū·lay ’ib·bā·neh mim·mɛn·nå̄h ’aḇ·rām way·yiš·ma‘ lə·qō·wl śā·rāy — WLC · 2
εἶπεν δὲ Σάρα πρὸς Ἀβράμ ἰδοὺ συνέκλεισέν με Κύριος τοῦ μὴ τίκτειν· εἴσελθε οὖν πρὸς τὴν παιδίσκην μου, ἴνα τεκνοποιήσεις ἐξ αὐτῆς. ὑπήκουσεν δὲ Ἀβρὰμ τῆς φωνῆς αὐτῆς. — LXX Swete · 2
3
So after [he] had lived vvv in Canaan for ten years, [his] wife Sarai took her Egyptian maidservant Hagar and gave her to Abram to be his wife.
מִקֵּץ֙ אַבְרָ֖ם לְשֶׁ֥בֶת בְּאֶ֣רֶץ כְּנָ֑עַן עֶ֣שֶׂר שָׁנִ֔ים אַבְרָ֗ם אֶת־ אֵֽשֶׁת־ שָׂרַ֣י וַתִּקַּ֞ח הַמִּצְרִית֙ שִׁפְחָתָ֔הּ הָגָ֤ר וַתִּתֵּ֥ן אֹתָ֛הּ לְאַבְרָ֥ם אִישָׁ֖הּ ל֥וֹ לְאִשָּֽׁה׃ miq·qêṣ ’aḇ·rām lə·še·ḇeṯ bə·’e·reṣ kə·nā·‘an ‘e·śer šā·nîm ’aḇ·rām ’eṯ- ’ê·šeṯ- śā·ray wat·tiq·qaḥ ham·miṣ·rîṯ šip̄·ḥā·ṯāh hā·ḡār wat·tit·tên ’ō·ṯāh lə·’aḇ·rām ’î·šāh lōw lə·’iš·šāh — WLC · 3
καὶ λαβοῦσα Σάρα ἡ γυνὴ Ἀβρὰμ Ἁγὰρ τὴν Αἰγυπτίαν τὴν ἑαυτῆς παιδίσκην, μετὰ δέκα ἔτη τοῦ οἰκῆσαι Ἀβρὰμ ἐν γῇ Χανάαν, καὶ ἔδωκεν αὐτὴν τῷ Ἀβρὰμ ἀνδρὶ αὐτῆς αὐτῷ γυναῖκα. — LXX Swete · 3
4
And he slept with… Hagar, and she conceived. But when [Hagar] realized that she was pregnant, she began to despise… her mistress.
וַיָּבֹ֥א אֶל־ הָגָ֖ר וַתַּ֑הַר וַתֵּ֙רֶא֙ כִּ֣י הָרָ֔תָה וַתֵּקַ֥ל בְּעֵינֶֽיהָ׃ גְּבִרְתָּ֖הּ way·yā·ḇō ’el- hā·ḡār wat·ta·har wat·tê·re kî hā·rā·ṯāh wat·tê·qal bə·‘ê·ne·hā gə·ḇir·tāh — WLC · 4
καὶ εἰσῆλθεν πρὸς Ἁγάρ, καὶ συνέλαβεν· καὶ ἴδεν ὅτι ἐν γαστρὶ ὦι, καὶ ἡ κυρία ἐναντίον αὐτῆς. — LXX Swete · 4
5
Then Sarai said to Abram, “May the wrong done to me [be] upon you! I delivered my servant into your arms, and ever since she saw that she was pregnant, she has treated me with contempt… May [[YHWH|the LORD]] judge between you and me…”
שָׂרַ֣י וַתֹּ֨אמֶר אֶל־ אַבְרָם֮ חֲמָסִ֣י עָלֶיךָ֒ אָנֹכִ֗י נָתַ֤תִּי שִׁפְחָתִי֙ בְּחֵיקֶ֔ךָ וַתֵּ֙רֶא֙ כִּ֣י הָרָ֔תָה וָאֵקַ֖ל בְּעֵינֶ֑יהָ יְהוָ֖ה יִשְׁפֹּ֥ט בֵּינִ֥י וּבֵינֶֽיׄךָ׃ śā·ray wat·tō·mer ’el- ’aḇ·rām ḥă·mā·sî ‘ā·le·ḵā ’ā·nō·ḵî nā·ṯat·tî šip̄·ḥā·ṯî bə·ḥê·qe·ḵā wat·tê·re kî hā·rā·ṯāh wā·’ê·qal bə·‘ê·ne·hā Yah·weh yiš·pōṭ bê·nî ū·ḇē·nɛ·ḵå̄ — WLC · 5
εἶπεν δὲ Σάρα πρὸς Ἀβράμ Ἀδικοῦμαι ἐκ σοῦ· ἐγὼ δέδωκα τὴν παιδίσκην μου εἰς τὸν κόλπον σου· ἰδοῦσα δὲ ὄτι ἐν γαατρὶ ὦι, ἠτιμάσθην ἐναντίον αὐτῆς. κρίναι ὁ θεὸς ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ σοῦ. — LXX Swete · 5
6
“Here,” said Abram -, “your servant is in your hands. Do whatever you want with her.” Then Sarai treated [Hagar] so harshly that she fled from her.
הִנֵּ֤ה וַיֹּ֨אמֶר אַבְרָ֜ם אֶל־ שָׂרַ֗י שִׁפְחָתֵךְ֙ בְּיָדֵ֔ךְ עֲשִׂי־ הַטּ֣וֹב בְּעֵינָ֑יִךְ לָ֖הּ שָׂרַ֔י וַתְּעַנֶּ֣הָ וַתִּבְרַ֖ח מִפָּנֶֽיהָ׃ hin·nêh way·yō·mer ’aḇ·rām ’el- śā·ray šip̄·ḥā·ṯêḵ bə·yā·ḏêḵ ‘ă·śî- haṭ·ṭō·wḇ bə·‘ê·nā·yiḵ lāh śā·ray wat·tə·‘an·ne·hā wat·tiḇ·raḥ mip·pā·ne·hā — WLC · 6
εἶπεν δὲ Ἀβρὰμ πρὸς Σάραν Ἴδου ἡ παιδίσκη Α σου ἐναντίον σου· χρῶ αὐτῇ ὡς δ’ ἄν σοι ἀρεστὸν ᾖ. καὶ ἐκάκωσεν αὐτὴν Σάρα, καὶ ἀπέδρα ἀπὸ προσώπου αὐτῆς. — LXX Swete · 6
7
Now the angel of [[YHWH|the LORD]] found [Hagar] by a spring of water in the desert—… the spring along the road to Shur.
מַלְאַ֧ךְ יְהוָ֛ה וַֽיִּמְצָאָ֞הּ עַל־ עֵ֥ין הַמַּ֖יִם בַּמִּדְבָּ֑ר עַל־ הָעַ֖יִן בְּדֶ֥רֶךְ שֽׁוּר׃ mal·’aḵ Yah·weh way·yim·ṣā·’āh ‘al- ‘ên ham·ma·yim bam·miḏ·bār ‘al- hā·‘a·yin bə·ḏe·reḵ šūr — WLC · 7
εὗρεν δὲ αὐτὴν ἄἡλος κυρίου τοῦ θεοῦ ἐπὶ τῆς πηγῆς τοῦ ὕδατος ἐν τῇ ἐρήμῳ, ἐπὶ τῆς πηγῆς ἐν τῇ ὁδῷ Σούρ. — LXX Swete · 7
8
“Hagar, servant of Sarai,” he said, “where… have you come from, and where are you going?” “I am running away from my mistress Sarai,” she replied.
הָגָ֞ר שִׁפְחַ֥ת שָׂרַ֛י וַיֹּאמַ֗ר אֵֽי־ מִזֶּ֥ה בָ֖את וְאָ֣נָה תֵלֵ֑כִי אָנֹכִ֖י בֹּרַֽחַת׃ מִפְּנֵי֙ גְּבִרְתִּ֔י שָׂרַ֣י וַתֹּ֕אמֶר hā·ḡār šip̄·ḥaṯ śā·ray way·yō·mar ’ê- miz·zeh ḇāṯ wə·’ā·nāh ṯê·lê·ḵî ’ā·nō·ḵî bō·ra·ḥaṯ mip·pə·nê gə·ḇir·tî śā·ray wat·tō·mer — WLC · 8
καὶ εἶπεν αὐτῇ ὁ ἄγγελος κυρίου Ἅγαρ παιδίσκη Σάρας, πόθεν ἔρχῃ; καὶ ποῦ πορεύῃ; καὶ εἶπεν Ἀπὸ προσώπου Σάραςτῆς κυρίας μου ἐγὼ ἀποδιδράσκω. — LXX Swete · 8
9
So the angel of [[YHWH|the LORD]] told her, “Return to your mistress and submit to her authority…”
מַלְאַ֣ךְ יְהוָ֔ה וַיֹּ֤אמֶר לָהּ֙ שׁ֖וּבִי אֶל־ גְּבִרְתֵּ֑ךְ וְהִתְעַנִּ֖י תַּ֥חַת יָדֶֽיהָ׃ mal·’aḵ Yah·weh way·yō·mer lāh šū·ḇî ’el- gə·ḇir·têḵ wə·hiṯ·‘an·nî ta·ḥaṯ yā·ḏe·hā — WLC · 9
εἶπεν δὲ αὐτῇ ὁ ἄγγελος κυρίου Ἀποστράφηθι πρὸς τὴν κυρίαν σου καὶ ταπεινώθητι ὑπὸ τὰς Α χεῖρας αὐτῆς. — LXX Swete · 9
10
Then the angel… added “I will greatly multiply… your offspring so that they will be too numerous to count.”
מַלְאַ֣ךְ יְהוָ֔ה וַיֹּ֤אמֶר לָהּ֙ הַרְבָּ֥ה אַרְבֶּ֖ה אֶת־ זַרְעֵ֑ךְ וְלֹ֥א מֵרֹֽב׃ יִסָּפֵ֖ר mal·’aḵ Yah·weh way·yō·mer lāh har·bāh ’ar·beh ’eṯ- zar·‘êḵ wə·lō mê·rōḇ yis·sā·p̄êr — WLC · 10
καὶ εἶπεν αὐτῇ ὁ ἄγγελος κυρίου πληθύνων πληθυνῶ τὸ σπέρμα σου, καὶ οὐκ ἀριθμήσεται ἀπὸ τοῦ πλήθους. — LXX Swete · 10
11
The angel of [[YHWH|the LORD]] proceeded…: “Behold, you have conceived and will bear a son. And you shall name him… Ishmael, for [[YHWH|the LORD]]… has heard your cry of affliction.
מַלְאַ֣ךְ יְהוָ֔ה וַיֹּ֤אמֶר לָהּ֙ הִנָּ֥ךְ הָרָ֖ה וְיֹלַ֣דְתְּ בֵּ֑ן וְקָרָ֤את שְׁמוֹ֙ יִשְׁמָעֵ֔אל כִּֽי־ יְהוָ֖ה אֶל־ שָׁמַ֥ע עָנְיֵֽךְ׃ mal·’aḵ Yah·weh way·yō·mer lāh hin·nāḵ hā·rāh wə·yō·laḏt bên wə·qā·rāṯ šə·mōw yiš·mā·‘êl kî- Yah·weh ’el- šā·ma‘ ‘ā·nə·yêḵ — WLC · 11
καὶ εἶπεν αὐτῇ ὁ ἄγγελος κυρίου ἰδοὺ σὺ ἐν γαστρὶ ἔχεις, καὶ τέξῃ υἱόν, καὶ κολέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰσμαήλ, ὅτι ἐπήκουσεν κύριος τῆ ταπεινώσει σου. — LXX Swete · 11
12
He will be a wild donkey [of a] man, and his hand will be against everyone, and everyone’s hand against him; he will live in hostility toward all his brothers.”
וְה֤וּא יִהְיֶה֙ פֶּ֣רֶא אָדָ֔ם יָד֣וֹ בַכֹּ֔ל כֹּ֖ל וְיַ֥ד בּ֑וֹ יִשְׁכֹּֽן׃ וְעַל־ פְּנֵ֥י כָל־ אֶחָ֖יו wə·hū yih·yeh pe·re ’ā·ḏām yā·ḏōw ḇak·kōl kōl wə·yaḏ bōw yiš·kōn wə·‘al- pə·nê ḵāl ’e·ḥāw — WLC · 12
οὗτος ἔσται ἄγροικος ἄνθρωρος αἱ χεφες αὐτοῦ ἐπὶ Α πάντας καὶ αἱ χεῖπες πάντων ἐπ’ αὐτόν, καὶ κατὰ πρόσωπον πόντων τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ κατοικήσει. — LXX Swete · 12
13
So [Hagar] gave this name to [[YHWH|the LORD]] who had spoken to her: “You are the God who sees me, for she said, “Here I have seen… the One who sees me!”
וַתִּקְרָ֤א שֵׁם־ יְהוָה֙ הַדֹּבֵ֣ר אֵלֶ֔יהָ אַתָּ֖ה אֵ֣ל רֳאִ֑י כִּ֣י אָֽמְרָ֗ה הֲלֹ֛ם הֲגַ֥ם רָאִ֖יתִי אַחֲרֵ֥י רֹאִֽי׃ wat·tiq·rā šêm- Yah·weh had·dō·ḇêr ’ê·le·hā ’at·tāh ’êl ro·’î kî ’ā·mə·rāh hă·lōm hă·ḡam rā·’î·ṯî ’a·ḥă·rê rō·’î — WLC · 13
καὶ ἐκάλεσεν Ἀγἀρ τὸ ὄνομα τοῦ τοῦ λαλοῦντος πρὸς αὐτήν Σὺ ὁ θεὸς ὁ ἐφιδών με· ὅτι εἶπεν καὶ γὰρ ἐνώπιον ἴδον ὀφθέντα μοι. — LXX Swete · 13
14
Therefore… the well was called vvv vvv Beer-lahai-roi. It is located between Kadesh… and Bered.
עַל־ כֵּן֙ לַבְּאֵ֔ר קָרָ֣א בְּאֵ֥ר לַחַ֖י רֹאִ֑י הִנֵּ֥ה בֵין־ קָדֵ֖שׁ וּבֵ֥ין בָּֽרֶד׃ ‘al- kên lab·bə·’êr qā·rā bə·’êr la·ḥay rō·’î hin·nêh ḇên- qā·ḏêš ū·ḇên bā·reḏ — WLC · 14
ἕνεκεν τούτου ἐκάλεσεν τὸ Φρέαρ οὗ ἐνώπιον ἴδον· ἰδοὺ ἀνὰ μέσον Καδἠς καὶ ἀνὰ μέσον Βάραδ. — LXX Swete · 14
15
And Hagar bore Abram a son, and Abram gave the name Ishmael to the son [she] had borne.
הָגָ֛ר וַתֵּ֧לֶד לְאַבְרָ֖ם בֵּ֑ן אַבְרָ֧ם וַיִּקְרָ֨א שֶׁם־ יִשְׁמָעֵֽאל׃ בְּנ֛וֹ אֲשֶׁר־ הָגָ֖ר יָלְדָ֥ה hā·ḡār wat·tê·leḏ lə·’aḇ·rām bên ’aḇ·rām way·yiq·rā šem- yiš·mā·‘êl bə·nōw ’ă·šer- hā·ḡār yā·lə·ḏāh — WLC · 15
καὶ ἔτεκεν Ἁγὰρ τῷ Ἀβρὰμ υἱόν, καὶ ἐκάλεσεν Ἀβρὰμ τὸ ὄνομα υἱοῦ αὐτοῦ, ὃν ἕνεκεν αὐτῷ Ἁγάρ, Ἰσμαήλ. Ἀβρὰμ δὲ ἦν ὀγδοήκοντα ἔξ ἐτῶν ἡνίκα ἔτεκεν Ἁγὰρ τὸν Ἰσμαὴλ τῷ Ἀβράμ. — LXX Swete · 15
16
Abram was eighty-six… years old… when Hagar bore Ishmael to him.
וְאַבְרָ֕ם שְׁמֹנִ֥ים וְשֵׁ֣שׁ שָׁנִ֑ים בֶּן־ שָׁנָ֖ה הָגָ֥ר אֶת־ בְּלֶֽדֶת־ יִשְׁמָעֵ֖אל לְאַבְרָֽם׃ס wə·’aḇ·rām šə·mō·nîm wə·šêš šā·nîm ben- šā·nāh hā·ḡār ’eṯ- bə·le·ḏeṯ- yiš·mā·‘êl lə·’aḇ·rām — WLC · 16