← 36 | ← Overview | Genesis | 38 →
Chapter 37
Joseph’s Dreams
1
Now Jacob lived in the land where his father had resided, the land of Canaan.
יַעֲקֹ֔ב וַיֵּ֣שֶׁב בְּאֶ֖רֶץ אָבִ֑יו מְגוּרֵ֣י בְּאֶ֖רֶץ כְּנָֽעַן׃ ya·‘ă·qōḇ way·yê·šeḇ bə·’e·reṣ ’ā·ḇîw mə·ḡū·rê bə·’e·reṣ kə·nā·‘an — WLC · 1
Κατῴκει δὲ Ἰακὼβ ἐν τῇ γῇ οὖ παρῴκησεν ὁ πατὴρ αὐτοῦ, ἐν γῇ Χανάαν. — LXX Swete · 1
2
This is the account of Jacob. When Joseph [was] seventeen… years old, he was tending the flock… with his brothers, - the sons of his father’s wives Bilhah… and Zilpah, and he brought their father a bad report about them.
אֵ֣לֶּה׀ תֹּלְד֣וֹת יַעֲקֹ֗ב יוֹסֵ֞ף שְׁבַֽע־ עֶשְׂרֵ֤ה שָׁנָה֙ בֶּן־ הָיָ֨ה רֹעֶ֤ה בַּצֹּ֔אן וְה֣וּא אֶת־ אֶחָיו֙ נַ֗עַר אֶת־ בְּנֵ֥י אָבִ֑יו נְשֵׁ֣י בִלְהָ֛ה וְאֶת־ בְּנֵ֥י זִלְפָּ֖ה יוֹסֵ֛ף אֶת־ וַיָּבֵ֥א אֲבִיהֶֽם׃ רָעָ֖ה דִּבָּתָ֥ם אֶל־ ’êl·leh tō·lə·ḏō·wṯ ya·‘ă·qōḇ yō·w·sêp̄ šə·ḇa‘- ‘eś·rêh šā·nāh ben- hā·yāh rō·‘eh baṣ·ṣōn wə·hū ’eṯ- ’e·ḥāw na·‘ar ’eṯ- bə·nê ’ā·ḇîw nə·šê ḇil·hāh wə·’eṯ- bə·nê zil·pāh yō·w·sêp̄ ’eṯ- way·yā·ḇê ’ă·ḇî·hem rā·‘āh dib·bā·ṯām ’el- — WLC · 2
αὗται δὲ αἱ γενέσεις Ἰακώβ. ἸωσὴΦ δέκα ἑπτὰ ἐτῶν ἦν ποιμαίνων μετὰ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ τὰ πρόβατα, ὢν νέος, μετὰ τῶν υἱῶν Βάλλας καὶ μετὰ τῶν υἱῶν ΖἐλΦας τῶν γυναικῶν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ· κατήνεγκαν δὲ Ἰωσὴφ ψόγον πονηρὸν πρὸς Ἰσραὴλ τὸν πατέρα αὐτῶν. — LXX Swete · 2
3
Now Israel loved Joseph more than his other sons, because Joseph had been born to him in his old age; so he made him a robe of many colors.
וְיִשְׂרָאֵ֗ל אָהַ֤ב אֶת־ יוֹסֵף֙ מִכָּל־ בָּנָ֔יו כִּֽי־ ה֖וּא בֶן־ ל֑וֹ זְקֻנִ֥ים וְעָ֥שָׂה ל֖וֹ כְּתֹ֥נֶת פַּסִּֽים׃ wə·yiś·rā·’êl ’ā·haḇ ’eṯ- yō·w·sêp̄ mik·kāl bā·nāw kî- hū ḇen- lōw zə·qu·nîm wə·‘ā·śāh lōw kə·ṯō·neṯ pas·sîm — WLC · 3
Ἰακὼβ δὲ ἠγάπα τὸν Ἰωσὴφ παρὰ πάντας τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ, ὓτι υἱὸς γήρους ἦν αὐτῷ· ἐποίησεν δὲ αὐτῷ χιτῶνα ποικίλον. κίλον. — LXX Swete · 3
4
When [Joseph’s] brothers saw that their father loved him more than any [of them], they hated him and could not speak a kind word to him.
אֶחָ֗יו וַיִּרְא֣וּ כִּֽי־ אֲבִיהֶם֙ אָהַ֤ב אֹת֞וֹ מִכָּל־ אֶחָ֔יו וַֽיִּשְׂנְא֖וּ אֹת֑וֹ יָכְל֖וּ וְלֹ֥א דַּבְּר֥וֹ לְשָׁלֹֽם׃ ’e·ḥāw way·yir·’ū kî- ’ă·ḇî·hem ’ā·haḇ ’ō·ṯōw mik·kāl ’e·ḥāw way·yiś·nə·’ū ’ō·ṯōw yā·ḵə·lū wə·lō dab·bə·rōw lə·šā·lōm — WLC · 4
ἰδόντες δὲ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ ὅτι αὐτὸν ἐφίλει ὁ πατὴρ ἐκ πάντων τῶν υἱῶν αὐτοῦ, ἐμίσησαν αὐτόν, καὶ οὐκ ἐδύναντο λαλεῖν αὐτῷ οὐδὲν εἰρηνικόν. — LXX Swete · 4
5
Then Joseph had a dream…, and when he told it to his brothers, they hated him even more…
יוֹסֵף֙ וַיַּחֲלֹ֤ם חֲל֔וֹם וַיַּגֵּ֖ד לְאֶחָ֑יו שְׂנֹ֥א אֹתֽוֹ׃ וַיּוֹסִ֥פוּ ע֖וֹד yō·w·sêp̄ way·ya·ḥă·lōm ḥă·lō·wm way·yag·gêḏ lə·’e·ḥāw śə·nō ’ō·ṯōw way·yō·w·si·p̄ū ‘ō·wḏ — WLC · 5
ἐνυπνιασθεὶς δὲ Ἰωσὴφ ἐνύπνιον αὐτὸ τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ, — LXX Swete · 5
6
He said to them, “Listen… to this dream I had…:
וַיֹּ֖אמֶר אֲלֵיהֶ֑ם שִׁמְעוּ־ נָ֕א הַזֶּ֖ה אֲשֶׁ֥ר חָלָֽמְתִּי׃ הַחֲל֥וֹם way·yō·mer ’ă·lê·hem šim·‘ū- nā haz·zeh ’ă·šer ḥā·lā·mə·tî ha·ḥă·lō·wm — WLC · 6
καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ἀκούσατε τοῦ τούτου οὗ ἐνυπνιάσθην. — LXX Swete · 6
7
- We were binding sheaves of grain in the field, and suddenly my sheaf rose and stood upright…, while your sheaves gathered around and bowed down to [mine].”
וְ֠הִנֵּה אֲנַ֜חְנוּ מְאַלְּמִ֤ים אֲלֻמִּים֙ בְּת֣וֹךְ הַשָּׂדֶ֔ה וְהִנֵּ֛ה אֲלֻמָּתִ֖י קָ֥מָה וְגַם־ נִצָּ֑בָה וְהִנֵּ֤ה אֲלֻמֹּ֣תֵיכֶ֔ם תְסֻבֶּ֙ינָה֙ וַתִּֽשְׁתַּחֲוֶ֖יןָ לַאֲלֻמָּתִֽי׃ wə·hin·nêh ’ă·naḥ·nū mə·’al·lə·mîm ’ă·lum·mîm bə·ṯō·wḵ haś·śā·ḏeh wə·hin·nêh ’ă·lum·mā·ṯî qā·māh wə·ḡam- niṣ·ṣā·ḇāh wə·hin·nêh ’ă·lum·mō·ṯê·ḵem ṯə·sub·be·nāh wat·tiš·ta·ḥă·we·nā la·’ă·lum·mā·ṯî — WLC · 7
ᾤμην ὑμᾶς δεσμεύειν δράγματα ἐν μέσῳ πεδίῳ· καὶ ἀνέστη τὸ ἐμὸν δρόγμα καὶ ὠρθώθη· περιστραφέντα δὲ τὰ δράγματα ὑμῶν προσεκύνησαν τὸ ἐμὸν δράγμα. — LXX Swete · 7
8
“Do you intend to reign… over us?”… his brothers asked “Will you actually rule… us?” So they hated him even more… because of his dream… and his statements.
הֲמָלֹ֤ךְ תִּמְלֹךְ֙ עָלֵ֔ינוּ אִם־ אֶחָ֔יו וַיֹּ֤אמְרוּ לוֹ֙ מָשׁ֥וֹל תִּמְשֹׁ֖ל בָּ֑נוּ שְׂנֹ֣א אֹת֔וֹ וַיּוֹסִ֤פוּ עוֹד֙ עַל־ חֲלֹמֹתָ֖יו וְעַל־ דְּבָרָֽיו׃ hă·mā·lōḵ tim·lōḵ ‘ā·lê·nū ’im- ’e·ḥāw way·yō·mə·rū lōw mā·šō·wl tim·šōl bā·nū śə·nō ’ō·ṯōw way·yō·w·si·p̄ū ‘ō·wḏ ‘al- ḥă·lō·mō·ṯāw wə·‘al- də·ḇā·rāw — WLC · 8
εἶπαν δὲ αὐτῷ ἀδελφοί Μὴ βασιλεύων βασιλεύσεις ἐφ’ ἡμᾶς ἢ κυριεύων κυριεύσεις ἡμῶν; καὶ προσέθεντο ἔηι μισεῖν αὐτὸν ἕνεκεν τῶν ἐνυπνίων αὐτοῦ καὶ ἓνεκεν τῶν ῥημάτων αὐτοῦ. — LXX Swete · 8
9
Then [Joseph] had another… dream… and told it to his brothers. “Look,” he said, “I had another… dream…, and this time the sun and moon and eleven… stars were bowing down to me.”
עוֹד֙ אַחֵ֔ר וַיַּחֲלֹ֥ם חֲל֣וֹם וַיְסַפֵּ֥ר אֹת֖וֹ לְאֶחָ֑יו הִנֵּ֨ה וַיֹּ֗אמֶר ע֔וֹד וְהִנֵּ֧ה חָלַ֤מְתִּֽי חֲלוֹם֙ הַשֶּׁ֣מֶשׁ וְהַיָּרֵ֗חַ וְאַחַ֤ד עָשָׂר֙ כּֽוֹכָבִ֔ים מִֽשְׁתַּחֲוִ֖ים לִֽי׃ ‘ō·wḏ ’a·ḥêr way·ya·ḥă·lōm ḥă·lō·wm way·sap·pêr ’ō·ṯōw lə·’e·ḥāw hin·nêh way·yō·mer ‘ō·wḏ wə·hin·nêh ḥā·lam·tî ḥă·lō·wm haš·še·meš wə·hay·yā·rê·aḥ wə·’a·ḥaḏ ‘ā·śār kō·w·ḵā·ḇîm miš·ta·ḥă·wîm lî — WLC · 9
ἴδεν δὲ ἐνύπνιον ἕτερον, καὶ διηγήσατο αὐτὸ τῷ πατρὶ αὐτοῦ καὶ τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ, καὶ εἶπεν ἰδοὺ ἐνυπνιάσθην ἐνύπνιον ἕτερον· ὥσπερ ὁ ἥλιος καὶ ἡ σελήνη καὶ ἕνδεκα ἀστέρες προσεκύνουν με. — LXX Swete · 9
10
He told… his father… and brothers, but his father rebuked him and said -, “What is this dream that you have had…? Will your mother and brothers and I actually come and bow down to the ground before you?”
וַיְסַפֵּ֣ר אֶל־ אָבִיו֮ וְאֶל־ אֶחָיו֒ אָבִ֔יו וַיִּגְעַר־ בּ֣וֹ וַיֹּ֣אמֶר ל֔וֹ מָ֛ה הַזֶּ֖ה אֲשֶׁ֣ר הַחֲל֥וֹם חָלָ֑מְתָּ וְאִמְּךָ֣ וְאַחֶ֔יךָ אֲנִי֙ הֲב֣וֹא נָב֗וֹא לְהִשְׁתַּחֲוֺ֥ת אָֽרְצָה׃ לְךָ֖ way·sap·pêr ’el- ’ā·ḇîw wə·’el- ’e·ḥāw ’ā·ḇîw way·yiḡ·‘ar- bōw way·yō·mer lōw māh haz·zeh ’ă·šer ha·ḥă·lō·wm ḥā·lā·mə·tā wə·’im·mə·ḵā wə·’a·ḥe·ḵā ’ă·nî hă·ḇō·w nā·ḇō·w lə·hiš·ta·ḥă·wōṯ ’ā·rə·ṣāh lə·ḵā — WLC · 10
καὶ ἐπετίμησεν αὐτῷ ὁ πατὴρ αὐτοῦ καὶ εἶπεν Τί τὸ ἐνύπνιον τοῦτο ὃ ἐνυπνιάσθης; ἀρά γε ἐλθόντες ἐλευσόμεθα ἐγώ τε καὶ ἡ μήτηρ σου καὶ οἱ ἀδελφοί σου προσκυνῆσαί σοι ἐπὶ τὴν γῆν; — LXX Swete · 10
11
And his brothers were jealous of him, but his father kept in mind what he had said -.
אֶחָ֑יו וַיְקַנְאוּ־ ב֖וֹ וְאָבִ֖יו שָׁמַ֥ר הַדָּבָֽר׃ אֶת־ ’e·ḥāw way·qan·’ū- ḇōw wə·’ā·ḇîw šā·mar had·dā·ḇār ’eṯ- — WLC · 11
ἐξήλωσαν δὲ αὐτὸν οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ· ὁ δὲ αὐτοῦ διετήρησεν τὸ ῥῆμα. — LXX Swete · 11
Joseph Sold into Egypt
12
Some time later, [Joseph’s] brothers had gone to pasture their father’s flocks near Shechem.
אֶחָ֑יו וַיֵּלְכ֖וּ לִרְע֛וֹת אֶׄתׄ־ אֲבִיהֶ֖ם צֹ֥אן בִּשְׁכֶֽם׃ ’e·ḥāw way·yê·lə·ḵū lir·‘ō·wṯ ’eṯ- ’ă·ḇî·hem ṣōn biš·ḵem — WLC · 12
Ἐπορεύθησαν δὲ οἱ ἀδελφοὶ βόσκειν τὰ πρόβατα τοῦ πατρὸς αὐτῶν εἰς Συχέμ. — LXX Swete · 12
13
Israel said to [him], “Are not your brothers pasturing the flocks at Shechem? Get ready; I am sending you to them.” “I am ready,” Joseph replied
יִשְׂרָאֵ֜ל וַיֹּ֨אמֶר אֶל־ יוֹסֵ֗ף הֲל֤וֹא אַחֶ֙יךָ֙ רֹעִ֣ים בִּשְׁכֶ֔ם לְכָ֖ה וְאֶשְׁלָחֲךָ֣ אֲלֵיהֶ֑ם הִנֵּֽנִי׃ וַיֹּ֥אמֶר ל֖וֹ yiś·rā·’êl way·yō·mer ’el- yō·w·sêp̄ hă·lō·w ’a·ḥe·ḵā rō·‘îm biš·ḵem lə·ḵāh wə·’eš·lā·ḥă·ḵā ’ă·lê·hem hin·nê·nî way·yō·mer lōw — WLC · 13
καὶ εἶπεν πρὸς ’lωσήφ οὐχ οἱ ἀδελφοί σου ποιμαίνουσιν ἐν Συχέμ; δεῦρο ἀποστείλω σε πρὸς αὐτούς. εἶπεν δὲ αὐτῷ ἰδοὺ ἐγώ. — LXX Swete · 13
14
Then [Israel] told him, “Go now and see - how your brothers and the flocks are faring, and bring word back to me.” So he sent him off from the Valley of Hebron. And when [Joseph] arrived in Shechem,
וַיֹּ֣אמֶר ל֗וֹ לֶךְ־ נָ֨א רְאֵ֜ה אֶת־ שְׁל֤וֹם אַחֶ֙יךָ֙ וְאֶת־ הַצֹּ֔אן שְׁל֣וֹם דָּבָ֑ר וַהֲשִׁבֵ֖נִי וַיִּשְׁלָחֵ֙הוּ֙ מֵעֵ֣מֶק חֶבְר֔וֹן וַיָּבֹ֖א שְׁכֶֽמָה׃ way·yō·mer lōw leḵ- nā rə·’êh ’eṯ- šə·lō·wm ’a·ḥe·ḵā wə·’eṯ- haṣ·ṣōn šə·lō·wm dā·ḇār wa·hă·ši·ḇê·nî way·yiš·lā·ḥê·hū mê·‘ê·meq ḥeḇ·rō·wn way·yā·ḇō šə·ḵe·māh — WLC · 14
εἶπεν δὲ αὐτῷ Ἰσραήλ ΙΙορευθεὶς ἴδε εἰ ὑγιαίνουσιν οἱ ἀδελφοί σου καὶ τὰ πρόβάτα, καὶ ἀνάγγειλόν μοι. καὶ ἀπέστειλεν αὐτὸν ἐκ τῆς κοιλάδος τῆς Χεβρών. καὶ ἦλθεν εἰς Συχέμ. — LXX Swete · 14
15
- a man found him wandering in the field and asked,… “What are you looking for?”
וְהִנֵּ֥ה אִ֔ישׁ וַיִּמְצָאֵ֣הוּ תֹעֶ֖ה בַּשָּׂדֶ֑ה וַיִּשְׁאָלֵ֧הוּ הָאִ֛ישׁ לֵאמֹ֖ר מַה־ תְּבַקֵּֽשׁ׃ wə·hin·nêh ’îš way·yim·ṣā·’ê·hū ṯō·‘eh baś·śā·ḏeh way·yiš·’ā·lê·hū hā·’îš lê·mōr mah- tə·ḇaq·qêš — WLC · 15
καὶ εὗρεν αὐτὸν ἄνθρωπος πλανὠμἐνον ἐν τῷ πεδίῳ· ἠρώτησεν δὲ αὐτὸν ὁ ἄνθρωπος λέγων Τί ζητεῖς; — LXX Swete · 15
16
“I am looking for my brothers,” Joseph replied. “Can you please tell… me where they are pasturing their flocks?”
אָנֹכִ֣י מְבַקֵּ֑שׁ אַחַ֖י וַיֹּ֕אמֶר אֶת־ הַגִּֽידָה־ נָּ֣א לִ֔י אֵיפֹ֖ה הֵ֥ם רֹעִֽים׃ ’ā·nō·ḵî mə·ḇaq·qêš ’a·ḥay way·yō·mer ’eṯ- hag·gî·ḏāh- nā lî ’ê·p̄ōh hêm rō·‘îm — WLC · 16
ὁ δὲ εἶπεν τοὺς ἀδελφούς μου ζητῶ· ἀπάγγειλόν μοι ποῦ βόσκουσιν. — LXX Swete · 16
17
“They have moved on from here,”… the man answered. “I heard them say, ‘Let us go to Dothan.’” So Joseph set out after his brothers and found them at Dothan.
נָסְע֣וּ מִזֶּ֔ה כִּ֤י הָאִישׁ֙ וַיֹּ֤אמֶר שָׁמַ֙עְתִּי֙ אֹֽמְרִ֔ים נֵלְכָ֖ה דֹּתָ֑יְנָה יוֹסֵף֙ וַיֵּ֤לֶךְ אַחַ֣ר אֶחָ֔יו וַיִּמְצָאֵ֖ם בְּדֹתָֽן׃ nā·sə·‘ū miz·zeh kî hā·’îš way·yō·mer šā·ma‘·tî ’ō·mə·rîm nê·lə·ḵāh dō·ṯā·yə·nāh yō·w·sêp̄ way·yê·leḵ ’a·ḥar ’e·ḥāw way·yim·ṣā·’êm bə·ḏō·ṯān — WLC · 17
εἶπεν δὲ αὐτῷ ὁ ἄνθρωπος Ἀπήρκασιν ἐντεῦθεν· ἤκουσα γὰρ αὐτῶν λεγόντων ΙΙορευθῶμεν εἰς Δωθόειμ. καὶ ἐπορεύθη ἸωσήΦ κατόπισθεν τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ, καὶ εὗρεν αὐτοὺς εἰς Δωθάειμ. — LXX Swete · 17
18
Now [Joseph’s brothers] saw him in the distance, and before he arrived,… they plotted to kill him.
וַיִּרְא֥וּ אֹת֖וֹ מֵרָחֹ֑ק וּבְטֶ֙רֶם֙ יִקְרַ֣ב אֲלֵיהֶ֔ם וַיִּֽתְנַכְּל֥וּ אֹת֖וֹ לַהֲמִיתֽוֹ׃ way·yir·’ū ’ō·ṯōw mê·rā·ḥōq ū·ḇə·ṭe·rem yiq·raḇ ’ă·lê·hem way·yiṯ·nak·kə·lū ’ō·ṯōw la·hă·mî·ṯōw — WLC · 18
πρόιδον δὲ αὐτὸν μακρόθεν πρὸ τοῦ ἐγγίσαι αὐτὸν πρὸς αὐτούς· καὶ ἐπορεύοντο ἀποκτεῖναι αὐτόν. — LXX Swete · 18
19
“Here comes that dreamer…!” they said to one another.
הִנֵּ֗ה בָּֽא׃ הַלָּזֶ֖ה בַּ֛עַל הַחֲלֹמ֥וֹת וַיֹּאמְר֖וּ אֶל־ אִ֣ישׁ אָחִ֑יו hin·nêh bā hal·lā·zeh ba·‘al ha·ḥă·lō·mō·wṯ way·yō·mə·rū ’el- ’îš ’ā·ḥîw — WLC · 19
εἶπαν δὲ ἕκαστος πρὸς τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἰδοὺ ὁ ἐνυπνιαστὴς ἐκεῖνος ἔρχεται· — LXX Swete · 19
20
“Come now, let us kill him and throw him into one of the pits. We can say that a vicious animal has devoured him. Then we shall see what becomes of his dreams!”
לְכ֣וּ וְעַתָּ֣ה׀ וְנַֽהַרְגֵ֗הוּ וְנַשְׁלִכֵ֙הוּ֙ בְּאַחַ֣ד הַבֹּר֔וֹת וְאָמַ֕רְנוּ רָעָ֖ה חַיָּ֥ה אֲכָלָ֑תְהוּ וְנִרְאֶ֕ה מַה־ יִּהְי֖וּ חֲלֹמֹתָֽיו׃ lə·ḵū wə·‘at·tāh wə·na·har·ḡê·hū wə·naš·li·ḵê·hū bə·’a·ḥaḏ hab·bō·rō·wṯ wə·’ā·mar·nū rā·‘āh ḥay·yāh ’ă·ḵā·lā·ṯə·hū wə·nir·’eh mah- yih·yū ḥă·lō·mō·ṯāw — WLC · 20
νῦν οὖν δεῦτε ἀποκτείνωμεν αὐτόν, καὶ ῥίψομεν αὐτὸν εἰς ἕνα τῶν λάκκων, καὶ ἐροῦμεν Θηρίον πονηρὸν κατέφαγεν αὐτόν· καὶ ὀψόμεθα τί ἒστιν τὰ ἐνύπνια αὐτοῦ. — LXX Swete · 20
21
When Reuben heard [this], he tried to rescue [Joseph] from their hands. “Let us not take his life,” he said.
רְאוּבֵ֔ן וַיִּשְׁמַ֣ע וַיַּצִּלֵ֖הוּ מִיָּדָ֑ם לֹ֥א נַכֶּ֖נּוּ נָֽפֶשׁ׃ וַיֹּ֕אמֶר rə·’ū·ḇên way·yiš·ma‘ way·yaṣ·ṣi·lê·hū mî·yā·ḏām lō nak·ken·nū nā·p̄eš way·yō·mer — WLC · 21
ἀκούσας δὲ Ῥουβὴν ἐξείλατο αὐτὸν ἐκ τῶν χειρῶν αὐτῶν, καὶ εἶπεν Οὐ πατάξομεν αὐτὸν εἰς ψυχήν. — LXX Swete · 21
22
“Do not shed [his] blood. Throw him into this pit in the wilderness, but do not lay a hand on him.” Reuben… said this… so that he could rescue [Joseph] from their hands and return him to his father.
תִּשְׁפְּכוּ־ דָם֒ הַשְׁלִ֣יכוּ אֹת֗וֹ אֶל־ הַזֶּה֙ אֲשֶׁ֣ר הַבּ֤וֹר בַּמִּדְבָּ֔ר אַל־ תִּשְׁלְחוּ־ וְיָ֖ד ב֑וֹ רְאוּבֵן֮ אַל־ וַיֹּ֨אמֶר אֲלֵהֶ֣ם׀ לְמַ֗עַן הַצִּ֤יל אֹתוֹ֙ מִיָּדָ֔ם לַהֲשִׁיב֖וֹ אֶל־ אָבִֽיו׃ tiš·pə·ḵū- ḏām haš·lî·ḵū ’ō·ṯōw ’el- haz·zeh ’ă·šer hab·bō·wr bam·miḏ·bār ’al- tiš·lə·ḥū- wə·yāḏ ḇōw rə·’ū·ḇên ’al- way·yō·mer ’ă·lê·hem lə·ma·‘an haṣ·ṣîl ’ō·ṯōw mî·yā·ḏām la·hă·šî·ḇōw ’el- ’ā·ḇîw — WLC · 22
εἶπεν δὲ αὐτοῖς Ῥουβὴν Μὴ ἐκχέητε αἷμα· ἐμβάλετε δὲ αὐτὸν εἰς ἕνα τῶν λάκκων τῶν ἐν τῆ ἐρήμῳ, χεῖρα δὲ μὴ ἐπενέγκητε αὐτῷ· ὅπως ἐξέληται αὐτὸν ἐκ τῶν χειρῶν αὐτῶν καὶ ἀποδῷ αὐτὸν τῷ πατρὶ αὐτοῦ. — LXX Swete · 22
23
So when Joseph came to his brothers, they stripped [him] of his robe— the robe of many colors he was wearing—
וַֽיְהִ֕י כַּֽאֲשֶׁר־ יוֹסֵ֖ף בָּ֥א אֶל־ אֶחָ֑יו וַיַּפְשִׁ֤יטוּ אֶת־ יוֹסֵף֙ אֶת־ כֻּתָּנְתּ֔וֹ אֶת־ כְּתֹ֥נֶת הַפַּסִּ֖ים אֲשֶׁ֥ר עָלָֽיו׃ way·hî ka·’ă·šer- yō·w·sêp̄ bā ’el- ’e·ḥāw way·yap̄·šî·ṭū ’eṯ- yō·w·sêp̄ ’eṯ- kut·tā·nə·tōw ’eṯ- kə·ṯō·neṯ hap·pas·sîm ’ă·šer ‘ā·lāw — WLC · 23
ἐγένετο δὲ ἡνίκα ἦλθεν ἸωσὴΦ πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ, ἐξέδυσαν τὸν Ἰωσὴφ τὸν χιτῶνα τὸν ποικίλον τὸν περὶ αὐτόν, — LXX Swete · 23
24
and they took him and threw him into the pit. Now the pit was empty, with no water in it.
וַיִּ֨קָּחֻ֔הוּ וַיַּשְׁלִ֥כוּ אֹת֖וֹ הַבֹּ֑רָה וְהַבּ֣וֹר רֵ֔ק אֵ֥ין מָֽיִם׃ בּ֖וֹ way·yiq·qā·ḥu·hū way·yaš·li·ḵū ’ō·ṯōw hab·bō·rāh wə·hab·bō·wr rêq ’ên mā·yim bōw — WLC · 24
καὶ λαβόντες αὐτὸν ἔρριψαν εἰς τὸν λάκκον· ὁ δὲ λάκκος ἐκεῖνος ὕδωρ οὐκ εἶχεν. — LXX Swete · 24
25
And as they sat down to eat a meal, they looked up… and saw a caravan of Ishmaelites coming from Gilead. Their camels were carrying spices, balm, and myrrh on their way down to Egypt.
וַיֵּשְׁבוּ֮ לֶֽאֱכָל־ לֶחֶם֒ וַיִּשְׂא֤וּ עֵֽינֵיהֶם֙ וַיִּרְא֔וּ וְהִנֵּה֙ אֹרְחַ֣ת יִשְׁמְעֵאלִ֔ים בָּאָ֖ה מִגִּלְעָ֑ד וּגְמַלֵּיהֶ֣ם נֹֽשְׂאִ֗ים נְכֹאת֙ וּצְרִ֣י וָלֹ֔ט הוֹלְכִ֖ים לְהוֹרִ֥יד מִצְרָֽיְמָה׃ way·yê·šə·ḇū le·’ĕ·ḵāl- le·ḥem way·yiś·’ū ‘ê·nê·hem way·yir·’ū wə·hin·nêh ’ō·rə·ḥaṯ yiš·mə·‘ê·lîm bā·’āh mig·gil·‘āḏ ū·ḡə·mal·lê·hem nō·śə·’îm nə·ḵōṯ ū·ṣə·rî wā·lōṭ hō·wl·ḵîm lə·hō·w·rîḏ miṣ·rā·yə·māh — WLC · 25
ἐκάθισαιν δὲ φαγεῖν ἄρτον· καὶ ἀναβλέψαντες τοῖς ὀφθαλμοῖς ἴδον, καὶ ἰδοὺ ὁδοιπόροι Ἰσμαηλεῖται ἤρχοντο ἐκ Γαλαὰδ, καὶ οἱ κάμηλοι αὐτῶν ἔγεμον θυμιαμάτων καὶ ῥιτίνης καὶ στακτῆς· ἐπορεύοντο δὲ καταγαγεῖν εἰς Αἴγυπτον. — LXX Swete · 25
26
Then Judah said to his brothers, “What profit will we gain if we kill our brother and cover up his blood?
יְהוּדָ֖ה וַיֹּ֥אמֶר אֶל־ אֶחָ֑יו מַה־ בֶּ֗צַע כִּ֤י נַהֲרֹג֙ אֶת־ אָחִ֔ינוּ וְכִסִּ֖ינוּ אֶת־ דָּמֽוֹ׃ yə·hū·ḏāh way·yō·mer ’el- ’e·ḥāw mah- be·ṣa‘ kî na·hă·rōḡ ’eṯ- ’ā·ḥî·nū wə·ḵis·sî·nū ’eṯ- dā·mōw — WLC · 26
εἶπεν δὲ Ἰούδας πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ Τί χρήσιμον ἐὰν ἀποκ τὸν ἀδελφὸν ἡμῶν καὶ κρύψωμεν τὸ αἷμα αὐτοῦ; — LXX Swete · 26
27
Come, let us sell him to the Ishmaelites and not lay a hand on him; for he is our brother, our own flesh.” And they agreed.
לְכ֞וּ וְנִמְכְּרֶ֣נּוּ לַיִּשְׁמְעֵאלִ֗ים אַל־ תְּהִי־ וְיָדֵ֙נוּ֙ ב֔וֹ כִּֽי־ ה֑וּא אָחִ֥ינוּ בְשָׂרֵ֖נוּ אֶחָֽיו׃ וַֽיִּשְׁמְע֖וּ lə·ḵū wə·nim·kə·ren·nū lay·yiš·mə·‘ê·lîm ’al- tə·hî- wə·yā·ḏê·nū ḇōw kî- hū ’ā·ḥî·nū ḇə·śā·rê·nū ’e·ḥāw way·yiš·mə·‘ū — WLC · 27
δεῦτε ἀποδώμέθᾳ αὐτὸν τοῖς Ἰσμαηλίτας τούτοις· αἱ δὲ χεῖρες ἐπ’ αὐτόν, ὃτι ἀδελφὸς ἡμῶν καὶ σὰρξ ἡμῶν ἐστίν. ’ ἤκουσαν δὲ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ. — LXX Swete · 27
28
So when the Midianite traders passed by,… his brothers pulled… Joseph out of the pit and sold him for twenty [shekels] of silver to the Ishmaelites, who took [him] to Egypt.
מִדְיָנִ֜ים סֹֽחֲרִ֗ים וַיַּֽעַבְרוּ֩ אֲנָשִׁ֨ים וַֽיִּמְשְׁכוּ֙ וַיַּֽעֲל֤וּ אֶת־ יוֹסֵף֙ מִן־ הַבּ֔וֹר וַיִּמְכְּר֧וּ אֶת־ יוֹסֵ֛ף בְּעֶשְׂרִ֣ים כָּ֑סֶף לַיִּשְׁמְעֵאלִ֖ים וַיָּבִ֥יאוּ אֶת־ יוֹסֵ֖ף מִצְרָֽיְמָה׃ miḏ·yā·nîm sō·ḥă·rîm way·ya·‘aḇ·rū ’ă·nā·šîm way·yim·šə·ḵū way·ya·‘ă·lū ’eṯ- yō·w·sêp̄ min- hab·bō·wr way·yim·kə·rū ’eṯ- yō·w·sêp̄ bə·‘eś·rîm kā·sep̄ lay·yiš·mə·‘ê·lîm way·yā·ḇî·’ū ’eṯ- yō·w·sêp̄ miṣ·rā·yə·māh — WLC · 28
καὶ παρεπορεύοντο οἱ ἄνθρωποι οἱ Μαδιηναῖοι οἱ ἔμποροι, καὶ ἐξείλκυσαν καὶ ἀνεβίβασαν τὸν ἸωσὴΦ ἐκ τοῦ λάκκου· καὶ ἀπέδοντο τὸν Ἰωσὴφ τοῖς Ἰσμανλίταις εἴκοσι χρυσῶν· καὶ κατήγαγον τὸν ἸωσὴΦ εἰς Αἲγυπτον. — LXX Swete · 28
29
When Reuben returned to the pit and saw that Joseph was not there…, he tore his clothes,
רְאוּבֵן֙ וַיָּ֤שָׁב אֶל־ הַבּ֔וֹר וְהִנֵּ֥ה יוֹסֵ֖ף אֵין־ בַּבּ֑וֹר וַיִּקְרַ֖ע אֶת־ בְּגָדָֽיו׃ rə·’ū·ḇên way·yā·šāḇ ’el- hab·bō·wr wə·hin·nêh yō·w·sêp̄ ’ên- bab·bō·wr way·yiq·ra‘ ’eṯ- bə·ḡā·ḏāw — WLC · 29
ἀνέστρεψεν δὲ Ῥουβὴν ἐπὶ τὸν λάκκον, καὶ οὐχ ὁρᾷ τὸν ἸωσὴΦ ἐν τῷ λἀκκῳ. καὶ διέρρηξεν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ. — LXX Swete · 29
30
returned to his brothers, and said, “The boy is gone! What am I going to do…?”
וַיָּ֥שָׁב אֶל־ אֶחָ֖יו וַיֹּאמַ֑ר הַיֶּ֣לֶד אֵינֶ֔נּוּ וַאֲנִ֖י אָ֥נָה אֲנִי־ בָֽא׃ way·yā·šāḇ ’el- ’e·ḥāw way·yō·mar hay·ye·leḏ ’ê·nen·nū wa·’ă·nî ’ā·nāh ’ă·nî- ḇā — WLC · 30
καὶ ἀνέστρεψεν πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ καὶ Τὸ παιδάρον οὐκ ἐστιν· ἐγὼ δὲ ποῦ πορεύομαι ἔτι; — LXX Swete · 30
Jacob Mourns Joseph
31
Then they took Joseph’s robe, slaughtered a young goat…, and dipped the robe in its blood.
וַיִּקְח֖וּ אֶת־ יוֹסֵ֑ף כְּתֹ֣נֶת וַֽיִּשְׁחֲטוּ֙ שְׂעִ֣יר עִזִּ֔ים וַיִּטְבְּל֥וּ אֶת־ הַכֻּתֹּ֖נֶת בַּדָּֽם׃ way·yiq·ḥū ’eṯ- yō·w·sêp̄ kə·ṯō·neṯ way·yiš·ḥă·ṭū śə·‘îr ‘iz·zîm way·yiṭ·bə·lū ’eṯ- hak·kut·tō·neṯ bad·dām — WLC · 31
λαβόντες δὲ τὸν χιτῶνα τοῦ ἸωσὴΦ ἔσφαξαν ἔριφον αἰγῶν, καὶ ἐμόλυναν τὸν χιτῶνα καὶ — LXX Swete · 31
32
They sent the robe of many colors… to their father and said, “We found this. Examine it to see whether it [is] your son’s robe or not.”
וַֽיְשַׁלְּח֞וּ אֶת־ כְּתֹ֣נֶת הַפַּסִּ֗ים וַיָּבִ֙יאוּ֙ אֶל־ אֲבִיהֶ֔ם וַיֹּאמְר֖וּ מָצָ֑אנוּ זֹ֣את הַכֶּר־ נָ֗א הִ֖וא בִּנְךָ֛ הַכְּתֹ֧נֶת אִם־ לֹֽא׃ way·šal·lə·ḥū ’eṯ- kə·ṯō·neṯ hap·pas·sîm way·yā·ḇî·’ū ’el- ’ă·ḇî·hem way·yō·mə·rū mā·ṣā·nū zōṯ hak·ker- nā hî bin·ḵā hak·kə·ṯō·neṯ ’im- lō — WLC · 32
καὶ ἀπέστειλαν τὸν χιτῶνα τὸν ποικίλον καὶ εἰσήνεγκαν τῷ πατρὶ αὐτῶν, καὶ εἶπαν τοῦτον εὕρομεν· ἐπίγνωθι εἰ χιτὼν τοῦ υἱοῦ σού ἐστιν ἢ οὔ. — LXX Swete · 32
33
His father recognized it and said, “It is my son’s robe! A vicious animal has devoured him. Joseph has surely been torn to pieces…!”
וַיַּכִּירָ֤הּ וַיֹּ֙אמֶר֙ בְּנִ֔י כְּתֹ֣נֶת רָעָ֖ה חַיָּ֥ה אֲכָלָ֑תְהוּ יוֹסֵֽף׃ טָרֹ֥ף טֹרַ֖ף way·yak·kî·rāh way·yō·mer bə·nî kə·ṯō·neṯ rā·‘āh ḥay·yāh ’ă·ḵā·lā·ṯə·hū yō·w·sêp̄ ṭā·rōp̄ ṭō·rap̄ — WLC · 33
καὶ ἐπέγνω αὐτὸν καὶ εἶπεν Χιτὼν τοῦ υἱοῦ ἐστιν· θηρίον πονηρὸν κατέφαγεν αὐτόν, θηρίον ἥρπασεν τὸν ἸωσήΦ. — LXX Swete · 33
34
Then Jacob tore his clothes, put sackcloth around his waist, and mourned for his son many days.
יַעֲקֹב֙ וַיִּקְרַ֤ע שִׂמְלֹתָ֔יו וַיָּ֥שֶׂם שַׂ֖ק בְּמָתְנָ֑יו וַיִּתְאַבֵּ֥ל עַל־ בְּנ֖וֹ רַבִּֽים׃ יָמִ֥ים ya·‘ă·qōḇ way·yiq·ra‘ śim·lō·ṯāw way·yā·śem śaq bə·mā·ṯə·nāw way·yiṯ·’ab·bêl ‘al- bə·nōw rab·bîm yā·mîm — WLC · 34
διέρρηξεν δὲ Ιακὼβ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, καὶ ἐπέθετο σάκκον ἐπὶ ὀσφὺν αὐτοῦ, καὶ ἐπένθει τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἡμέρας τινάς. — LXX Swete · 34
35
- All his sons… and daughters tried to comfort him, but he refused to be comforted. “No, ” he said… “I will go down to Sheol mourning for my son.” So his father wept for him.
וַיָּקֻמוּ֩ כָל־ בָּנָ֨יו וְכָל־ בְּנֹתָ֜יו לְנַחֲמ֗וֹ וַיְמָאֵן֙ לְהִתְנַחֵ֔ם וַיֹּ֕אמֶר כִּֽי־ אֵרֵ֧ד שְׁאֹ֑לָה אָבֵ֖ל אֶל־ בְּנִ֛י אָבִֽיו׃ וַיֵּ֥בְךְּ אֹת֖וֹ way·yā·qu·mū ḵāl bā·nāw wə·ḵāl bə·nō·ṯāw lə·na·ḥă·mōw way·mā·’ên lə·hiṯ·na·ḥêm way·yō·mer kî- ’ê·rêḏ šə·’ō·lāh ’ā·ḇêl ’el- bə·nî ’ā·ḇîw way·yê·ḇək ’ō·ṯōw — WLC · 35
συνήχθησαν δὲ πάντες οἱ υἱοὶ αὐτοῦ καὶ αἱ θυγατέρες, καὶ ἦλθον παρακαλέσαι αὐτόν· καὶ οὐκ ἤθελεν παρακαλεῖσθαι, λέγων ὂτι Καταβήσομαι πρὸς τὸν υἱόν μου πενθῶν εἰς ᾅδου· καὶ ἔκλαυσεν αὐτὸν ὁ πατὴρ αὐτοῦ. οἱ δὲ Μαδιηναῖοι ἀπέδοντο τὸν ἸωσὴΦ εἰς Αἴγυπτον τῷ Πετρεφῇ σπάδοντι Φαραὼ ἀρχιμαγείρῳ. — LXX Swete · 35
36
Meanwhile, the Midianites sold [Joseph] in Egypt to Potiphar, an officer of Pharaoh [and] captain of the guard.
וְהַ֨מְּדָנִ֔ים מָכְר֥וּ אֹת֖וֹ אֶל־ מִצְרָ֑יִם לְפֽוֹטִיפַר֙ סְרִ֣יס פַּרְעֹ֔ה שַׂ֖ר הַטַּבָּחִֽים׃פ wə·ham·mə·ḏā·nîm mā·ḵə·rū ’ō·ṯōw ’el- miṣ·rā·yim lə·p̄ō·w·ṭî·p̄ar sə·rîs par·‘ōh śar haṭ·ṭab·bā·ḥîm — WLC · 36